۱۳۸۴/۱۱/۲۵ - 9:20:42

   نسخه چاپي خبر   اين صفحه را براي دوستان خود بفرستيد
يزد،شهري بدون كودكان خياباني
فقر هر چه باشد با هر تعريفي پديده‌اي تلخ، غيرانساني و ضد بشري است در حالي كه طبق حقوق خانواده كودكان نقطه توجه و نگاه نخست جامعه هستند، اما هر روز اخباري از تعرضات، استثمارها و آزارهاي مختلف بچه‌ها مي‌شنويم.


تهران _25 بهمن 1384
پايگاه اطلاع‌رساني شهرسازي و معماري:ليلا صادق پور
چند دقيقه‌اي كه در ميداني از ميدان‌هاي بزرگ شهر، پشت ترافيك هميشگي تهران كه صبر كني، دست‌هاي كوچكي با آدامس و گل‌هاي پژمرده به سويت دراز مي‌شوند. «آقا گل براي خانمت نمي‌خواي»، «خانم يه آدامس مي‌خري، هر روز از آن جا كه رد مي‌شوي كودكاني را هميشه سر چهارراه‌هاي شلوغ با لباس‌هايي كه هيچ گاه اندازه قامت كوچك‌شان نبوده مي‌بيني كه هيچ سرپناهي براي زيستن ندارند. همان‌هايي را مي‌گويم كه رد اشك‌هاي خشك شده صورتشان را پشت دست‌هاي كثيف‌ترشان پاك مي‌كنند و بهار كه بيايد برقي از شوق داشتن لباس‌‌هاي نو در چشم‌شان نمي‌بيني.
فقر پديده‌اي جهاني است كه بشريت را از ساليان دور دچار خود كرده و اساس منازعات جهان امروز است. منازعاتي كه ناشي از شكاف بين فقير و غني است. دنيا را به شمال و جنوب، مركز و پيرامون و دنياي سرمايه و دنياي فقر تبديل كرده است. فقر هر چه باشد با هر تعريفي پديده‌اي تلخ، غيرانساني و ضد بشري است.
در حالي كه طبق حقوق خانواده كودكان نقطه توجه و نگاه نخست جامعه هستند، اما هر روز اخباري از تعرضات، استثمارها و آزارهاي مختلف بچه‌ها مي‌شنويم.
در اين ميان شنيدن نام شهري كه هيچ گاه با پديده كودكان خياباني و دست‌فروشي مواجه نبوده كمي عجيب به نظر مي‌رسد. يزد كه از ديرباز يكي از شهرهاي كهن كويري با پيشينه تاريخي و فرهنگي ارزشمند است، خبر از نبود كودكان خياباني و حتي دست‌فروشان مي‌دهد.
«محمدعلي طالبي»، معاونت دفتر امور اجتماعي استانداري يزد در پاسخ به اين كه مسئولان اين شهر بر پايه چه تدابيري موفق به از بين بردن چنين پديده‌هايي شده‌اند مي‌گويد: «پديده كودكان خياباني و دست‌فروشي به طور كلي در يزد وجود نداشته كه نياز به انجام اقداماتي مبني بر حل اين معضل احساس شود.»
وي در پاسخ به اين كه چرا خلاف اين كه بيشتر شهرهاي مهم كشور به شدت با چنين پديده‌هايي روبه رو هستند، در يزد چنين چيزي مشاهده نشده مي‌گويد: «ويژگي‌هاي سنتي جامعه يزد و بعد مذهبي و فرهنگي اين منطقه از موانع بروز چنين معضلاتي بوده است.»
به گفته طالبي بحث اشتغال و شرايط اقتصادي حاكم بر جامعه يزد نيز از دلايلي است كه موجب شد معضلات مربوط به چنين پديده‌هايي در يزد هيچ گاه بروز نكند.
چنانچه معاون امور اجتماعي استانداري يزد مي‌گويد: «اختلاف طبقاتي در يزد نسبت به ساير شهرهاي مهم ايران بسيار كم‌تر است و سطح درآمد افراد به گونه‌اي است كه هيچ گاه پديده فقر به شكل فراگير در اين استان به وجود نيامده است.
مهاجرت افراد از شهرهاي مختلف و استمرار حضور مهاجران در كلان شهرها همچنين شرايط نابرابر اقتصادي، اجتماعي و تبعيضات موجود، خود بر بروز چنين معضلاتي دامن مي‌زنند طالبي با بيان اين موضوع يزد را شهري فاقد جاذبه‌هاي ظاهري شهري براي مهاجران مي‌داند و مي‌افزايد: «يزد يكي از شهرهاي گردشگري و تاريخي ايران است ولي چندان بهره‌اي از جاذبه‌هاي ظاهري امروزي شهرهاي متمدن نبرده است. همچنين شرايط اقليمي كويري حاكم بر آب و هواي آن نيز در كاهش جذب مهاجران بسيار موثر است و يزد را فاقد جاذبه براي پذيرش چنين افرادي مي‌كند.»

زندگي شايسته براي همه
وجود مشاغل غيررسمي و كودكان خياباني نشان دهنده نابرابري‌ها و شكاف‌هاي اقتصادي و اجتماعي هستند. از سوي ديگر توسعه نامتوازن و رشد متعادل شهرها عناويني مانند نقاط توسعه يافته و نقاط توسعه نيافته به وجود آورده‌اند.
دكتر «حسين ايماني جاجرمي»، جامعه‌شناس شهري معتقد است از دهه 1320 با استقرار اقتصاد سرمايه‌داري وابسته به دولت و گسسته شدن رابطه ارگانيك شهر و روستا همچنين به دليل ورود عامل درآمدهاي نفتي و افزايش قدرت دولت براي سرمايه‌گذاري در نقاط مورد نظرشان توسعه نامتعادل و نامتوازن را موجب شده است.
در اين ميان ايجاد جذابيت اقتصادي در كلان شهرها، بروز پديده مهاجرت از دهه 40 و شدت آن بعد از انقلاب به دليل سياست‌هاي موجود، جمعيت بسياري وارد اين شهرها شدند. ايماني با بيان اين مطلب مي‌افزايد: «به همان نسبت كه جمعيت شهرها افزايش يافت خدمات و امكانات بدون هيچ توسعه‌اي با هجومي از جمعيت مواجه شدند. در نتيجه تعادل بين اين دو عنصر از بين رفته و حتي شكاف‌هاي اقتصادي، فرهنگي و اجتماعي ديگري به وجود آمد.»
وي مهم‌ترين اين شكاف‌ها را شكاف اقتصادي مي‌داند و وجود مشاغل و بازار رسمي و غيررسمي را از تبعات بعدي عنوان مي‌كند.
وي معتقد است وجود مشاغلي همچون دست‌فروشي و ديگر مشاغل غيررسمي چندان هم بد نيست.
وي همچنين جمعيت بيكار را پتانسيل‌هاي طغيان و آشوب مي داند و وجود حوزه‌هاي غيررسمي كار را در تعديل چنين معضلاتي موثر عنوان مي كند.
ايماني در پاسخ به اين كه شرايط فرهنگي حاكم بر جامعه تا چه اندازه در به وجود آمدن پديده كودكان خياباني موثر است مي‌گويد: «شرايط فرهنگي در كنار ساير عوامل مي‌تواند موثر باشد مانند آن چه در يزد اتفاق افتاده است. علاوه بر اين ،موقعيت جغرافيايي شهرهايي همچون مشهد به عنوان كلان‌شهر مرزي و عرضه فرصت‌هاي اقتصادي و مكاني در جذب مهاجران سهم بيشتري داشته‌اند.»
ساماندهي اين افراد تنها راه كمك و حل معضل مربوط به آنهاست و برخوردهاي تنبيهي هيچ گاه سودمند نبوده‌اند. ايماني با بيان اين مطلب مي‌افزايد: «موضوع كودكان خياباني واقعيتي است كه شكل گرفته و تعريف مديريت درست شهري مي‌تواند اين گونه تهديدها را به فرصت تبديل كند.»

نظر شما در مورد این خبر؟ (1نظر)

 نظرات شما

اين پيام به صورت مطلق صحت ندارد . من در سکونت چند ساله ام در يزد بسياري از کودکان دستفروش را در جاهاي مختلف مثل خيابان امام خميني ، ميدان مجاهدين ، اميرچقماق ، مسجد جامع ، بازارهاي خان ديده ام که به آدامس فروشي ، واکس زدن و... مشغول بوده اند.

1

اخبار مرتبط
فراخوان سيزدهمين جشنواره پايان‌نامه سال دانشجويي
ايران سيزدهمين مصرف كننده كاغذ در آسيا
ثبت بافت تاريخي يزد،سرعت مي گيرد
مهمترین اخبار
زمان زيادي براي اجراي معماري اسلامي نياز است
چهار برج 70 طبقه، مركز دوماي شهر مسكو مي‌شود
رعايت ضوابط نما سازي براي دريافت پروانه اجباري مي‌شود