تهران _ 5 تير 1385

پايگاه اطلاع رساني شهرسازي و معماري، حميد نوحي: صرفه جويي و بهينه سازي مصرف انرژي و کاربرد انرژيهاي پايدار در حال حاضر هيچگونه نقشي در فرهنگ ساحتماني کشور ندارد. علاوه بر آن در ساخت و سازهاي مسکوني بخش خصوصي و به ويژه  مسکن طبقات مرفه ارقام به نسبت مهمي به زيان ساير موارد ضروري هزينه در ساختمان صرف تزيينات افراطي و بي اصالتي مي شود که عمدتا بنام ابزار سازي مشهور است.

 قبل از هر چيز که يک ساختمان سبز خلق شود مانند هر چيز ديگر به يک خالق احتياج دارد . اين موضوع يعني ايجاد ساختمان سبز به سلامت فردي که در آن و در محيط اطراف آن زندگي مي کند کمک و از او پشتيباني مي كند و موجب رضايت مندي و سودمندي آنان مي شود.

اين موضوع نيازمند کاربرد با دقت استراتژيهاي تصديق شده در معماري است؛ استفاده از طبيعت بادوام و منبع مواد با کفايت و تکيه بر خورشيد براي استفاده هاي گرمايي و نيروي برق و روشنايي روزانه و دوباره استفاده کردن از ضايعات و منابع ديگر.

 اتحاد و يکپارچه سازي ساختماني ظريف اين استراژيها را توليد مي کند. البته بايد توجه داشت که تبديل فرهنگ بشر به يک پايه و تغيير ساختار اساسي روح و سرشت انسان بستگي دارد.ما بايد يکي شدن و به هم پيوستن و وابستگي به يکديگر را با يک چيزي خيلي وسيع تر از خودمان را دوباره کشف کنيم. جهان طبيعت قلمرويي است روحاني که نسبت به همه چيز برتري مي يابد.نخست شخص و بعد جامعه اين عقيده بولوزوف است. او عقيده دارد ما بايد هر دو گروه را مجبور سازيم که موافق حقايق زندگي در جهان باشند.در غرب به اين مسئله اعتقاد دارند که مزيت در طرح محيطي و طراحي آن در صورتي پيشرفت مي کند و موفق خواهد بود که حقيقا مجمع و گروه طراحي آن فقط گروهي از طراحان باشند."arc "، نخستين شرکتي است که دست به اين کار زده است. اين شرکت ازمعماران، سازندگان و مهندسان تشكيل شده  و سرانجام عده اي از طراحان بايد پاسخگو در تمامي پروژه هاي اين شرکت باشند.اين شرکت در جريان طراحي هاي خود از روش مشارکتي استفاده مي کند يعني تمامي اعضا در نظر دادن آزاد هستند اما تصميم نهايي را طراحان مي گيرند. اين روش يک روش قدرتمند در ساختمان سازي ها به شمار مي رود.بسياري از ساختمانها که در اين شرکت در بين طراحان به توافق مي رسد توافق آنها به خاطر مطلوبيت آن اثر است.در يک کار جالب ديگر در اين شرکت دعوت از تمامي افراد صاحب نظر است براي عملي کردن و اجرايي شدن تمامي نتيجه هاي بدست آمده.جوانب مهمي که متفاوت با طراحي هاي قردادي مشخص شده است عبارتند از:1ـطراحي بايد تقريبا در برگيرنده 40% از نيازها باشد نه اينکه 25% از نيازها را به صورت قراردادي بر طرف کند.2ـ روند طراحي آشفته و پر دست انداز. بنابر اين احتياج به زمان طولاني دارد. طراحي به تفکر گروه هاي صادق و آزمايش کردن احتياج دارد.3ـ ايجاد ساختمان نياز مند يکپارچه سازي و اتحاد است. همان اتحادها و يکپارچه سازيهاست که منجر به تغيير ساختارهاي روحي انسان مي شود. اغلب از ساختمان سبز تعبير به ساختماني مي شود که اثرات منفي آن بر روي محيط اطرافش کم باشد. هدف از ايجاد ساختمانهاي سبز بر اساس اصول ذکر شده بالا بهبود يافتن آب و هوا و جلوگيري از اثرات منفي ساخت و ساز بر محيط زيست است.
صرفه جويي و بهينه سازي مصرف انرژي و کاربرد انرژيهاي پايدار در حال حاضر هيچگونه نقشي در فرهنگ ساحتماني کشور ندارد. علاوه بر آن در ساخت و سازهاي مسکوني بخش خصوصي و خصوصا مسکن طبقات مرفه ارقام نسبتا مهمي به زيان ساير موارد ضروري هزينه در ساختمان صرف تزيينات افراطي و بي اصالتي مي شود که عمدتا بنام ابزار سازي مشهور است .انگيزه صرف اين مبالغ نامتعادل در زيور آرايي احرازجلال و شکوه و ....و نهايتا رونق و موفقيت تجاري خصوصا در حرفه بساز و بفروشي است.اين مسئله متاسفانه به يک مد در جامعه تبديل شده است که اين نگران کننده است .اما چاره مشکل:انکشاف رويکردهاي نوين زيبايي شناختي براي ايجاد دگرگوني و تحول در اذهان عمومي و جايگزيني الگوهاي زيستي مبتني بر تعادل صرفه جويي و بهينه سازي مصرف و احترام به محيط طبيعي و اجتماعي زيست به جاي الگوهاي منحط رايج کنوني امري ضروري است. لازمه اين امر آن است که معماران بکوشند به جاي دنباله روي در سليقه عاميانه و بازاري پسند ذوق و سليقه عمومي را در جهات سازنده و مفيد اجتماعي هدايت کنند. معماران مي توانند به مردم بباورانند که طرحهاي اقليمي و زيست محيطي کمتر از تزيينات رايج کنوني زيبا نيست.از طريق معماري مي توان جامعه را از مطلوبيت و ارزش فراوان اقتصادي وزيست محيطي انرژيهايي که به نامهاي بي زيان و آرام و ... مشهور شده مطلع کرد. انرژيهايي که از ديدگاه هنرمندان و معماران مي تواند به جاي هر چيز ديگر زيبا ناميد.آينده جهان در زيبايي هاي زيبا نهفته است. بياييد زيبايي نهفته در انرژيهاي پاک و حياتبخش را کشف کنيم.

ارزشهاي ممعاري سنتي و سنت ارزشهاي زيست محيطي معمار ي سنتي ايران واجد ارزشهاي بسيار فراوان در شيوه هاي گوناگون استفاده بهينه از انرژي و بهره برداري اکولوژيک از انواع انرژيها و به ويژه کاربرد انرژيهاي پايدار و بي زبان است.گرچه استفاده از باد و به عبارت صحيح تر بهره برداري از حرکت هوا و ايجاد نسيم عمده ترين و رايج ترين نوع کاربرد انرژيهاي بي زيان در معماري سنتي ايران است. با اين حال همه عناصر چهارگانه فلسفي و آييني (آب هوا خورشيد و خاک)داراي کاربرد عالي زيست محيطي در مدنيت و معماري ايران قديم بوده است .نوع مصالح و فنون ساختماني رايج در گذشته به ويژه  آنچه که در رابطه با پايداري بنا به کار مي رفته و عناصر باربر اصلي ساختمان را تشکيل مي داده يعني ديواره ها و سقف ها يا به عبارت کلي تر عناصر افقي و عمودي به علت دارا بودن حجم و وزن زياد به طور خود به خودي و طبيعي در مقايسه با مصالح و مواد سبک وزن و کم حجم کنوني داراي ظرفيت بالاي نگه داري و ذخيره انرژي و استعداد متعادل سازي حرارت در فضاهاي مصنوع بوده است. در عين حال اين ويژگي به هيچ روي به معناي آن نيست که زيبايي آسايش پايداري عالي و کيفيات ارجمند زيست محيطي و ابتکارات مربوط به استفاده بهينه از انرژي در معماري ايراني امري خود به خودي و پيش پا افتاده و بي نياز از هوش قدرت خلاقه و عللم و دانش تلقي شود. بر خلاف بررسي دقيق ويژگيهاي معماري ايراني حاکي از برخوردداري از دانش وآگاهي و هوشمندي و دقت در جزييات معماري بذل توجه بسيار به امر ايجاد فضاي راحت و آسايش داخلي زيبايي استحکام و عدم تخريب محيط و حفظ کيفيت زيست است.

*کتاب تاملات در هنر و معماري